Doctor’s Corner

Ποια είναι τα ύποπτα συμπτώματα για κύστη στις ωοθήκες

Συνεργάστηκε ο Δρ Δημήτρης Α. Μπιλάλης MBBCh MMedSc CCST FRCOG / Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος, Εξειδικευμένος

Οι κύστεις στις ωοθήκες είναι «σάκοι» γεμάτοι υγρό ή ημιστέρεο υλικό που σχηματίζονται πάνω ή μέσα στις ωοθήκες – τις δομές της πυέλου που παράγουν τις ορμόνες του γυναικείου φύλου και περιέχουν τα ωάρια.

Υπάρχουν διαφόρων ειδών κύστεις, πολλές από τις οποίες είναι φυσιολογικές και καλοήθεις. Οι λειτουργικές κύστεις, που δεν σχετίζονται με κάποια νόσο, αναπτύσσονται ως αποτέλεσμα της ωορρηξίας και γενικά συρρικνώνονται μέσα σε 60 ημέρες, δίχως να χρειάζονται ειδική θεραπεία.

Οι λειτουργικές ωοθηκικές κύσεις, που είναι αρκετά συχνές, δεν πρέπει να σχετίζονται με άλλα είδη κύστεων οι οποίες σχετίζονται με παθήσεις, όπως το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, η ενδομητρίωση ή ακόμα και ο καρκίνος των ωοθηκών.
Οι κύστεις των ωοθηκών μπορεί να έχουν μέγεθος από λίγα εκατοστά έως και πάνω από 30. Οι μικρότερες κύστεις συνήθως δεν προκαλούν συμπτώματα και η γυναίκα δεν μαθαίνει την ύπαρξή τους παρά μόνο τυχαία, π.χ. στο πλαίσιο του ετήσιου προληπτικού γυναικολογικού ελέγχου.
Οι μεγαλύτερες κύστεις, όμως, μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα όπως:
* Πόνο στην περιοχή της πυέλου (χαμηλά στην κοιλιά, στην πλευρά όπου βρίσκεται η κύστη) ή οξύ πόνο στην μέση
* Αίσθημα πληρότητας (φούσκωμα) χαμηλά στην κοιλιά
* Πόνο κατά το σεξ
* Επώδυνη έμμηνο ρύση
* Επώδυνες κενώσεις των εντέρων
Σε σπάνιες περιπτώσεις μια κύστη στην ωοθήκη μπορεί να υποστεί ρήξη, με συνέπεια να διαφύγει το περιεχόμενό της στην κοιλιά, οπότε μπορεί να αναπτυχθεί πολύ δυνατός, οξύς πόνος χαμηλά στην κοιλιά, που μερικές φορές συνοδεύεται από αιμορραγία. Ισχυρός πόνος μπορεί να εκδηλωθεί και όταν η κύστη υποστεί συστροφή, δηλαδή όταν περιστραφεί γύρω από τον μίσχο της, με συνέπεια να διακοπεί η παροχή αίματος στην ωοθήκη.
Ο απότομος, οξύς, ισχυρός πόνος στην κοιλιά ή στην πύελο χρειάζεται αμέσως αξιολόγηση από έναν γιατρό, γιατί αν οφείλεται σε ρήξη ή συστροφή κύστης ωοθήκης η γυναίκα μπορεί να χρειασθεί επειγόντως χειρουργική θεραπεία.
Άμεσος έλεγχος απαιτείται και αν ο πόνος αυτός συνοδεύεται από πυρετό ή έμετο, καθώς και αν η γυναίκα εκδηλώσει συμπτώματα σοκ, δηλαδή το δέρμα της γίνει ψυχρό και υγρό, αναπνέει γρήγορα και αρχίσει να ζαλίζεται και να χάνει τις αισθήσεις της.
Η ρήξη και η συστροφή της κύστης στην ωοθήκη είναι επείγοντα περιστατικά επειδή μπορεί να έχουν σοβαρές επιπλοκές.
Η ρήξη, λ.χ., μπορεί να προκαλέσει εσωτερική αιμορραγία, η οποία αυξάνει τον κίνδυνο μολύνσεως και μπορεί να απειλήσει τη ζωή εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία.
Η συστροφή, εξάλλου, που συνήθως παρατηρείται σε μεγάλες κύστεις, μπορεί να οδηγήσει σε βλάβη ή καταστροφή του ωοθηκικού ιστού, εάν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως. Αν και η συστροφή των κύστεων ωοθήκης είναι σπάνιο φαινόμενο, αντιπροσωπεύει το σχεδόν 3% των επειγουσών γυναικολογικών επεμβάσεων, σύμφωνα με διεθνείς μελέτες.

https://consumer.healthday.com/diseases-and-conditions-information-37/cysts-168/health-tip-recognizing-symptoms-of-ovarian-cysts-726991.html
https://www.nhs.uk/conditions/Ovarian-cyst/pages/introduction.aspx
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/ovarian-cysts/symptoms-causes/syc-20353405
https://my.clevelandclinic.org/health/articles/ovarian-cysts
https://www.healthline.com/health/ovarian-cysts#types2

Δημήτρης Α. Μπιλάλης MBBCh MMedSci FRCOG CCSTΠοια είναι τα ύποπτα συμπτώματα για κύστη στις ωοθήκες
Διαβάστε Περισσότερα

Προφύλαξη και διατήρηση της γυναικείας γονιμότητας

Η Louise Brown το πρώτο παιδί από εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), γεννήθηκε εδώ και 40 χρόνια. Απο τότε η μέθοδος αυτή έχει εξαπλωθεί ευρέως ενώ σήμερα περίπου 6.5 εκατομμύρια ζώσες γεννήσεις έχουν προέλθει από εξωσωματική γονιμοποίηση (ESHRE focus on reproduction).

Σε παγκόσμιο επίπεδο παρατηρείται αυξητική τάση της ηλικίας πρώτης κυοφορίας και κατ’επέκταση η ανάγκη εξωσωματικής γονιμοποίησης αφού ως γνωστό μετά το 35 έτος η γονιμότητα μιας γυναίκας αρχίζει να φθίνει με ταχύ ρυθμό. (Human Reproduction. 2016 Jul:31 (7) 1390-6).

Η υπογονιμότητα χωρίζεται σε πρωτοπαθή (γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας που δεν έχουν γεννήσει ποτέ) και δευτεροπαθή (γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας που έχουν γεννήσει τουλάχιστον ένα παιδί) και οι κύριες αιτίες περιλαμβάνουν

• Ηλικία γυναίκας ( ποιότητα ωαρίων)
• Αντρικός παράγοντας (Τερατοσπερμία, Υψηλό κατακερματισμό DNA, Αζωοσπερμία κτλ)
• Σαλπιγγικός παράγοντας (Υδροσάλπιγγα, Στείρωση κτλ)
• Διαταραχές της ωορηξίας (π.χ Πολυκυστικές Ωοθήκες – PCOS)
• Παθήσεις της Μήτρας (Δίκερος μήτρα, Kαρδιόσχημη μήτρα, Σύνδρομο Ασερμαν, Πολύποδες, Ινομυώματα κτλ)
• Ανοσολογικοί παράγοντες (Ενδομητρίωση , Aυξημένα Natural Killer cells, NK)
• Ενδοκρινολογικές παθήσεις ( Υποθυρεοειδισμος, Υπερπρολακτιναιμία κτλ)
• Ιδιοπαθής (Δεν βρίσκεται αιτία)

Ως γνωστό, η πρόληψη υπερέχει της θεραπείας και για αυτό το λόγο θα αναφερθώ στο κομμάτι αυτό πρώτα. Στο κομμάτι της υπογονιμότητας η πρόληψη χωρίζεται στην πρωτογενή και στην δευτερογενή.

Η πρώτη αφορά απλά μέτρα που θα αποτρέψουν μια γυναίκα να χρειαστεί θεραπεία για υπογονιμότητα (πχ εξωσωματική γονιμοποίηση – I V F κτλ). Η δευτερογενής πρόληψη αφορά μέτρα που θα αυξήσουν τις πιθανότητες μια θεραπεία υπογονιμότητας να είναι επιτυχής (π.χ. κρυοσυντήρηση εμβρύων/ωαρίων ή και ωοθηκικού ιστου).

H έννοια της πρωτογενούς πρόληψης ( Προφύλαξης γονιμότητας) είναι σχεδόν άγνωστη μέχρι σήμερα κατι που σίγουρα πρέπει να αλλάξει.

Πρωτογενής Πρόληψη

Μερικά απλά μέτρα προφύλαξης της γονιμότητας περιλαμβάνουν

• Η σωστή και ισορροπημένη διατροφή, η λογική χρήση συμπληρωμάτων διατροφής (π.χ Φυλικού οξέος, Βιταμίνης D, ιχνοστοιχείων κτλ) καθώς και η αποφυγή παχυσαρκίας είναι σημαντική τόσο για την γενική υγεία της γυναίκας όσο και για τη διατήρηση της γονιμότητας.

Χρήση προφυλακτικού προς αποφυγή τόσο ανεπιθύμητης κύησης όσο και σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων όπως τα χλαμύδια που μπορούν να προκαλέσουν ανεπανόρθωτη βλάβη στις σάλπιγγες, Χρόνια Πυελική φλεγμονή και κατά συνέπεια υπογονιμότητα.

Αποφυγή αμβλώσεων ή αποξέσεων (πολύ συχνές στην Ελλάδα) οι οποίες ειδικά αν γίνονται χωρίς προσοχή μπορούν να προκαλέσουν ανεπανόρθωτη βλάβη στο ενδομήτριο ή και συμφύσεις ( Σύνδρομο Ασερμαν) και κατά συνέπεια υπογονιμότητα.

Οικογενειακός προγραμματισμός με στόχο το πρώτο παιδί να κυοφορείται ιδανικά πρίν την ηλικία των 30 ετών και σίγουρα πριν τα 35 έτη.

Ορθή και επιστημονικά εμπεριστατωμένη ενημέρωση των γυναικών σχετικά με την βέλτιστη ηλικία κυοφορίας καθώς και πότε να στραφεί στον ειδικό.

Δευτερογενής Προληψη

Οταν η πρόληψη δεν είναι πια επιλογή τότε αποκτά νόημα ο όρος διατήρηση γονιμότητας.

Παρακάτω Θα αναφερθώ στη διατήρηση γονιμότητας για κοινωνικούς λόγους μόνο. Σε αυτή τη κατηγορία συμπεριλαμβάνονται γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας που για πλειάδα λόγων δε είναι σε θέση να κυοφορήσουν άμεσα.π.χ Αδυναμία ανεύρευσης κατάλληλου συντρόφου, επαγγελματικοί λόγοι, πρωταθλητισμός κτλ.

To ASRM (American Society for Reproductive Medicine) και η SARM (Society for Assisted Reproductive Technology) ανακοίνωσαν επίσημα το 2013 ότι η κρυοσυντήρηση ωαρίων δεν θεωρείτε πλεόν πειραματική μέθοδος. Αυτό σηματοδότησε την εξάπλωση της μεθόδου στο ευρύτερο κοινό.

Η διαδικασία της κρυοσυντήρησης ωαριών περιλαμβάνει ένα κύκλο εξωσωματικής γονιμοποίησης, ωοληψία και ακολούθως την κατάψυξη των ωαρίων με τη μέθοδο της υαλοποίησης (vitrification). Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί περίπου 500 ζώσες γεννήσεις από κρυοσυντήρηση ωαρίων. (Fertil Steril. 2010 Feb;93(2):391-6.)

Η πιο σημαντική παράμετρος που επηρεάζει την επιτυχία της μεθόδου είναι η ηλικία της γυναίκας κατά τη στιγμή της κρυοσυντήρησης. Με βάση τη βιβλιογραφία τα κάλυτερα αποτελέσματα της μεθόδου αφορούν γυναίκες κάτω των 35 ετών ενώ το όφελος είναι μικρό σε γυναίκες κάτω των 30 ετών σε σχέση με τη «στάση αναμονής» αφού οι περισσότερες από αυτές τις γυναίκες θα συλλάβουν φυσιολογικά. (Fertil Steril. 2015 June ; 103(6): 1551–1556).

Με βάση μια πρόσφατη μεγάλη μελέτη που δημοσιέυτηκε στο περιοδικό Fertility Sterility to 2013, ο ειδικός στη διατήρηση γονιμότητας μπορεί πλέον να ενημερώσει την ενδιαφερόμενη γυναίκα σχετικά με την πιθανότητα ζώσας γέννησης ανάλογα με τον αριθμό ωαρίων που θα καταψύχει και την ηλικία της (Fertil Steril. 2013 Aug;100(2):492-9)

Λόγω της αναμενόμενης και φυσιολογικής ελλάτωσης της γυναικείας γονιμότητας μετά τα 37-38 έτη η κρυοσυντήρηση ωαρίων θα πρέπει να προσφέρεται με φειδώ και ύστερα από εξατομικευμένη ενημέρωση σε αυτή την ηλικιακή ομάδα.

Μια εναλλακτική θα μπορούσε να είναι η απόπειρα κρυοσυντήρησης εμβρύων που θα προκύψουν απο γονιμοποίηση με σπερμα δότη, αν κάτι τέτοιο είναι αποδεκτό από τη γυναίκα βεβαίως.

Σε κάθε περίπτωση αυτό που πρέπει να καταστεί σαφές ότι η κρυοσυντήρηση ωαρίων δε θα πρέπει αν αντικαταστήσει τον κλασσικό οικογενειακό προγραμματισμό. Η κάθε γυναίκα είναι μοναδική και έτσι η εξατομικευμένη αντιμετώπιση της από κάποιον ειδικό στον τομέα της διατηρησης γονιμότητας θα της δώσει την ευκαιρία να αποφασίσει για το μέλλον της.

Η ορθή (Evidence Based), έγκαιρη και ανιδιοτελής ενημέρωση του γυναικείου πληθυσμού πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα είναι ένα δυνατό «όπλο» στην καταπολέμηση της υπογονιμότητας ένω σε πολλές περιπτώσεις μπορέι να «γλιτώσει» μια γυναίκα από πολυδάπανες και ψυχοφθόρες διαδικασίες όπως η εξωσωματική γονιμοποίηση.

Με τιμή,

κος Ιωάννης Δουλιώτης MBBS MRCOG

Ιωάννης Δουλιώτης MD MRCOGΠροφύλαξη και διατήρηση της γυναικείας γονιμότητας
Διαβάστε Περισσότερα

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Μύθοι και αλήθειες

Σεπτέμβριος – Παγκόσμιος Μήνας Ενημέρωσης για το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών

Μήνας Ενημέρωσης για το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών o Σεπτέμβριος και στο προσκήνιο έρχεται μία ορμονική διαταραχή που εκδηλώνεται σε μία στις δέκα περίπου γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και μπορεί να πλήξει τη γονιμότητα και μακροπρόθεσμα την υγεία τους.

Τι είναι όμως ακριβώς αυτό το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και τι σχέση έχει με τις κύστεις στις ωοθήκες; Ποια είναι τα συμπτώματά του και πόσο σοβαρό είναι; Ο χειρουργός γυναικολόγος Δρ. Δημήτρης Μπιλάλης, MBBCh, MMedSc, CCST, FRCOG, ειδικός στην Ιατρικώς Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή και Ενδοσκοπική Χειρουργική, έχει τις απαντήσεις και ξεδιαλύνει τους μύθους από τις αλήθειες.

Κάθε γυναίκα με κύστεις στις ωοθήκες έχει Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών.

Μύθος. Άλλο είναι το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών και άλλο οι πολυκυστικής μορφολογίας ωοθήκες. Αν και το 25-30% των γυναικών έχουν πολλαπλές κύστεις στις ωοθήκες τους, λιγότερες από τις μισές πάσχουν από το σύνδρομο, αφού για να διαγνωστεί αυτό οι γυναίκες πρέπει να έχουν δύο από τρία πιθανά συμπτώματα.

Τα συμπτώματα αυτά είναι:

  1. Χρόνιες διαταραχές του έμμηνου κύκλου (δηλαδή διαταραχές της ωορρηξίας). Π.χ. η γυναίκα μπορεί να έχει εμμηνόρροια κάθε 35 μέρες ή σπανιότερα, να μην έχει καθόλου έμμηνο ρύση για μερικούς μήνες ή να έχει παρατεταμένη περίοδο με πολύ μικρή ή πολύ μεγάλη απώλεια αίματος.
  2. Χρόνια υπερανδρογοναιμία (υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης στο αίμα).
  3. Χαρακτηριστική πολυκυστική μορφολογία ωοθηκών.

Επομένως, αν μία γυναίκα έχει μεν κύστεις στις ωοθήκες της, αλλά ο έμμηνος κύκλος της είναι ομαλός και τα επίπεδα των ανδρογόνων της φυσιολογικά, δεν πάσχει από Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών.

Κατ’ αντίστοιχο τρόπο, όλες οι γυναίκες με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών δεν είναι παχύσαρκες ούτε έχουν όλες δασυτριχία (παθολογική τριχοφυΐα). Ουσιαστικά, υπάρχουν τουλάχιστον 10 διαφορετικοί φαινότυποι που σχετίζονται με το σύνδρομο (δηλαδή δέκα διαφορετικές μορφές με τα δικά τους χαρακτηριστικά γνωρίσματα και συνδυασμούς συμπτωμάτων).

Το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών δεν είναι κάτι σοβαρό.

Μύθος. Είναι πολύ σοβαρό και μπορεί να δημιουργήσει επιπλοκές όχι μόνο στην καθημερινότητα της γυναίκας και τη γονιμότητά της, αλλά μακροπρόθεσμα μπορεί να υπονομεύσει και την υγεία της.

Η γυναίκα με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών μπορεί να είναι υπέρβαρη ή παχύσαρκη, να έχει αυξημένη τριχοφυΐα στο πρόσωπο και στο σώμα, αυξημένη λιπαρότητα, ακμή, αραιά μαλλιά ή/και ανδρικού τύπου αλωπεκία (τριχόπτωση), δηλαδή μια σειρά συμπτωμάτων που μοιραία δυσκολεύουν την καθημερινότητά της.

Το σύνδρομο αποτελεί επίσης ένα από τα κύρια αιτία γυναικείας υπογονιμότητας, ενώ ακόμα κι αν η γυναίκα μείνει έγκυος έχει αυξημένη πιθανότητα αποβολής και πρόωρης γέννησης του μωρού, καθώς και εκδήλωσης διαβήτη ή υπέρτασης κυήσεως.

Επιπρόσθετα, πολλές ασθενείς έχουν επίσης μειωμένη βιταμίνη D, η οποία είναι απαραίτητη για τη γονιμότητα αλλά και για καλή υγεία, ενώ μία στις δέκα έχουν  και αντίσταση στην ινσουλίνη ή διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη, οπότε διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν τύπου 2 διαβήτη. Η παχυσαρκία, τέλος, αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για άλλα μεταβολικά προβλήματα, όπως η υπέρταση και η αυξημένη χοληστερίνη, και μακροπρόθεσμα η καρδιοπάθεια.

Πρακτικά όλ’ αυτά σημαίνουν ότι η γυναίκα πρέπει να είναι υποψιασμένη για τα ύποπτα συμπτώματα του συνδρόμου, ώστε να απευθύνεται νωρίς σε έναν γιατρό και να κάνει άμεσα την απαιτούμενη θεραπεία για το σύνδρομο αλλά και τις απαραίτητες προσαρμογές στον τρόπο ζωής της οι οποίες θα βελτιώσουν τα συμπτώματά της και θα περιορίσουν τις μακροπρόθεσμες επιπλοκές.

Οι γυναίκες με το σύνδρομο δεν μπορούν να κάνουν παιδιά.

Μύθος. Αρκετές γυναίκες κατορθώνουν να μείνουν έγκυοι δίχως ιατρική υποβοήθηση, ενώ πολλές άλλες καταφέρνουν να αποκτήσουν παιδί με ορμονική υποβοήθηση ή με εξωσωματική γονιμοποίηση. Το αν θα γίνει μια ασθενής μητέρα ή όχι εξαρτάται από τη σοβαρότητα του συνδρόμου της και το αν άρχισε εγκαίρως θεραπευτική αγωγή γι’ αυτό ή όχι.

Δεν θέλω να κάνω παιδιά, οπότε δεν έχει σημασία αν θα έχω περίοδο ή όχι.

Μύθος. Η ωορρηξία είναι πολύ σημαντική για την υγεία της γυναίκας, καθώς μετά την απελευθέρωση του ωαρίου αυξάνονται τα επίπεδα της ορμόνης προγεστερόνη στο αίμα, για να εξασφαλιστεί η εμφύτευση του εμβρύου στη μήτρα σε περίπτωση που επιτευχθεί γονιμοποίηση.

Χωρίς ωορρηξία, ο οργανισμός στερείται αυτή τη βασική ορμόνη, χάνεται η ορμονική ισορροπία και τελικά τα οιστρογόνα γίνονται η κυρίαρχη ορμόνη του φύλου. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πλήθος συμπτωμάτων και ασθενειών, όπως αύξηση του σωματικού βάρους, μειωμένη ερωτική επιθυμία, διακυμάνσεις στην ψυχική διάθεση, κατάθλιψη, προεμμηνορροϊκό σύνδρομο, ευαισθησία των μαστών, ινοκυστικοί μαστοί, ινομυώματα μήτρας, ενδομητρίωση, προβλήματα με τη χοληδόχο κύστη, δυσλειτουργία του θυρεοειδούς αδένα κ.λπ.

Η εγκυμοσύνη θεραπεύει το σύνδρομο.

Μύθος. Δεν το θεραπεύει, απλώς τα συμπτώματά του είναι ηπιότερα στη διάρκειά της. Επειδή, όμως, όπως προαναφέρθηκε το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών συχνά συνοδεύεται από αυξημένο κίνδυνο αποβολής, πρόωρου τοκετού, διαβήτη κύησης και υπέρτασης κύησης, οι γυναίκες χρειάζονται προσεκτική παρακολούθηση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ώστε όλα να πάνε καλά.

Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών δεν μπορεί να θεραπευτεί.

Μύθος και αλήθεια. Αν και δεν υπάρχει τρόπος ίασης, υπάρχουν θεραπευτικές επιλογές οι οποίες συνδυάζουν φαρμακευτική αγωγή με υγιεινοδιαιτητικά μέτρα (προσεγμένη διατροφή, συστηματική γυμναστική, λήψη διατροφικών συμπληρωμάτων) για να προστατεύσουν την υγεία και την γονιμότητα της γυναίκας.

Η φαρμακευτική αγωγή προσαρμόζεται στα συμπτώματα της γυναίκας και μπορεί να περιλαμβάνει αντιανδρογόνα, αντισυλληπτικά, αντιδιαβητικά φάρμακα για την αντίσταση στην ινσουλίνη κ.ά. Επιπλέον, επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει πως οι γυναίκες που πάσχουν από Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών επωφελούνται από συγκεκριμένα διατροφικά μικροθρεπτικά συστατικά όπως οι ινοσιτόλες, το χρώμιο, η Βιταμίνη D, η N-Ακέτυλοκυστεΐνη, το φυλλικό οξύ, τα Ωμέγα-3 Λιπαρά οξέα, η Βιταμίνη C κ.ά.), τα οποία συμβάλλουν στην ομαλοποίηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα, υποστηρίζουν τη φυσιολογική δράση της ινσουλίνης, και υποβοηθούν στην ομαλοποίηση της ωοθυλακιορρηξίας.

Από τα υγιεινοδιαιτητικά μέτρα, η απώλεια των περιττών κιλών είναι ένα από τα σημαντικότερα, γιατί ακόμα και το 5% του αρχικού βάρους της να χάσει μπορεί να εξισορροπηθούν τα ορμονικά επίπεδά της και να βελτιωθεί η γονιμότητά της.

Επίσης μια προσεγμένη, υγιεινή διατροφή, που θα περιέχει καλά λίπη (π.χ. ελαιόλαδο, ψάρια, ξηρούς καρπούς), καλής ποιότητας πρωτεΐνες σε κάθε γεύμα (π.χ. πουλερικά, άπαχο μη επεξεργασμένο κρέας, ψάρια, όσπρια, ξηροί καρποί) και άφθονες φυτικές ίνες (φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής) είναι πολύτιμη για τη υγεία κάθε γυναίκας που πάσχει από Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών. Το ίδιο και η συστηματική γυμναστική (χρειάζεται 2,5 ώρες φυσικής δραστηριότητας την εβδομάδα).

Το άρθρο δημοσιεύτηκε και στο ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

Δημήτρης Α. Μπιλάλης MBBCh MMedSci FRCOG CCSTΣύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Μύθοι και αλήθειες
Διαβάστε Περισσότερα

Είναι πραγματικά απαραίτητες οι ενδοφλέβιες εγχύσεις λιπιδίων στα πλαίσια ενός κύκλου IVF;

Ένα θέμα που έχει απασχολήσει πολλούς, έχει εφαρμοστεί από αρκετούς και έχει υιοθετηθεί από λίγους. Μία “παρέμβαση” που έγινε ακόμα πιο γνωστή όταν ο διάσημος βρετανός καθηγητής sir Robert Winston το 2012 έγραψε στο twitter:

“Οι εγχύσεις λιπιδίων εφαρμόζονται για την υπογονιμότητα που οφείλεται στο ανοσοποιητικό. Ακόμα ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται χωρίς πραγματική απόδειξη ότι λειτουργεί”.

Έχει άραγε δίκιο ένας από τους πιο διάσημους ιατρούς γονιμότητας;

Αρχικά πρέπει να αναφέρουμε πως η θεραπεία με έγχυση λιπιδίων δεν είναι κάτι τόσο νέο.  Ήδη από τη δεκαετία του 1960, τα λεγόμενα Intralipids χορηγούνταν ενδοφλεβίως σε ασθενείς προκειμένου να ενισχύσουν τον οργανισμό τους μετά από χειρουργικές επεμβάσεις. Επίσης, φαίνεται πως και τα πρόωρα μωρά επωφελούνται από τη λήψη τους πάρα πολύ.

Το 2011, μία ομάδα Βρετανών, ειδικών στη γονιμότητα, χορήγησαν ενδοφλέβια λιπίδια σε 50 γυναίκες. Οι γυναίκες αυτές είχαν υποβληθεί σε πολυάριθμους, ανεπιτυχείς κύκλους εξωσωματικής γονιμοποίησης. Οι μισές από αυτές έμειναν έγκυες μετά τη λήψη των λιπιδίων, ενώ το ποσοστό αποβολών ήταν υψηλότερο για την ομάδα στην οποία δε χορηγήθηκαν Intralipids. Η μελέτη αυτή, αν και μικρή, θεωρήθηκε πως είχε ενδιαφέροντα συμπεράσματα.

Τι είναι τα intralipids:

Πρόκειται για ένα διάλυμα που περιέχει 20 τοις εκατό σογιέλαιο, 1.2 τοις εκατό φωσφολιπίδια κρόκου αυγού, 2.25 τοις εκατό γλυκερίνη και νερό.

Γιατί χρησιμοποιούνται:

Κάποιες μελέτες έχουν δείξει πως αυξημένη δραστηριότητα μίας κατηγορίας τοξικών λευκοκυττάρων (natural killer cells) μπορεί να επιτίθενται στα έμβρυα και ότι τα Intralipids προφυλάσσουν από το να συμβεί κάτι τέτοιο.

Επιπρόσθετα, κάποιες ανοσολογικές διαταραχές μπορεί και αυτές να έχουν αρνητική επίδραση στην υγιή εμφύτευση ενός εμβρύου ή να σχετίζονται με μία πρόωρη αποβολή. Η ενδοφλέβια χορήγηση λιπιδίων φαίνεται να προστατεύει ή και να καταπολεμά τους δύο αυτούς παράγοντες.

Χρειάζονται όμως πολύ μεγαλύτερες τυχαιοποιημένες μελέτες στην εξωσωματική γονιμοποίηση για να αποδειχθεί πως αυτό ισχύει πραγματικά. Μπορεί να υπάρχουν διαθέσιμες και να εφαρμόζονται από κλινικές πολλές θεραπείες που υπόσχονται πολλά, οι οποίες όμως δεν είναι πάντα αξιόπιστες και χρειάζονται πολύ μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές για να πάρουν το πράσινο φως για ορθή χρήση και αποτελεσματικότητα στα πλαίσια ενός κύκλου εξωσωματικής γονιμοποίησης. Αυτό ακριβώς ήθελε να πει και ο Sir Robert Winston.

Συμπέρασμα:

Κάθε τεχνική που υπόσχεται αύξηση των ποσοστών κύησης μετά από εξωσωματική γονιμοποίηση, πρέπει να εφαρμόζεται μετά από σωστή ενημέρωση της ασθενούς για τα υπέρ, τα κατά, τις επιστημονικά τεκμηριωμένες μελέτες αλλά και τους πιθανούς κινδύνους.  Με ευθύνη, εξατομίκευση, ασφάλεια και πάντα σεβασμό στις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε περιστατικού. 


Στα πλαίσια μίας τυπικής διάρκεια της θεραπείας εξωσωματικής γονιμοποίησης συνήθως πραγματοποιούνται δύο εγχύσεις λιπιδίων: η πρώτη περίπου 7 έως 10 ημέρες πριν την προγραμματισμένη ωοληψία σας και η δεύτερη την ημέρα της εμβρυομεταφοράς. Ορισμένες κλινικές προτείνουν μια τρίτη έγχυση μετά από ένα θετικό τεστ εγκυμοσύνης και από εκεί και έπειτα σε μηνιαία βάση μέχρι περίπου τις 20 εβδομάδες κύησης.

Δρ. Δηµήτρης Α. Μπιλάλης
MBBCh MMedSci FRCOG CCST
Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος

Δημήτρης Α. Μπιλάλης MBBCh MMedSci FRCOG CCSTΕίναι πραγματικά απαραίτητες οι ενδοφλέβιες εγχύσεις λιπιδίων στα πλαίσια ενός κύκλου IVF;
Διαβάστε Περισσότερα

Θρομβοφιλία και υπογονιμότητα

Κατά την δεκαετία του ́90, μια έκρηξη ενδιαφέροντος κατέλαβε τον επιστημονικό χώρο στον τομέα αυτού που ονομάζουμε «θρομβοφιλία», με αποτέλεσμα δεκάδες μελετών να δουν το φως της δημοσιότητας σε έγκυρα επιστημονικά περιοδικά και μία πλειάδα γενετικών κυρίως παραγόντων να ενοχοποιηθούν για αύξηση του κινδύνου θρόμβωσης.

Αποτέλεσμα αυτών ήταν να δημιουργηθεί σύγχυση ακόμα και στον χώρο των ειδικών στο αντικείμενο, με ερώτημα: ποιοι από τους παράγοντες που μελετήθηκαν είχαν τελικά σημασία στην κλινική πράξη;

H κύηση αποτελεί από μόνη της παράγοντα αύξησης του κινδύνου θρόμβωσης

Ο κίνδυνος αυτός στις εγκύους σε σχέση με τις μη έγκυες γυναίκες είναι 3-4 φορές μεγαλύτερος όσον αφορά την αρτηριακή και 4-5 φορές μεγαλύτερος όσον αφορά τη φλεβική θρόμβωση, η οποία παραμένει ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες μητρικής θνητότητας.

Παρ’ όλα αυτά, ο απόλυτος κίνδυνος είναι σχετικά χαμηλός με τη θρόμβωση να επιπλέκει μόνο 1 στις 500 κυήσεις. Η επίδραση στην κύηση πολλών από τους παράγοντες που ενοχοποιήθηκαν για αύξηση της τάσης για θρόμβωση στον ανθρώπινο οργανισμό, βρίσκεται για μια εικοσαετία περίπου στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και αυτό επειδή θεωρήθηκαν υπεύθυνοι για μια σειρά από επιπλοκές στην κύηση, όπως αποβολές, προεκλαμψία, αποκόλληση πλακούντα, υστέρηση εμβρυϊκής ανάπτυξης και ενδομήτριο θάνατο.

Παραδόξως όμως, οι γυναίκες που φέρουν μεταλλάξεις όπως ο παράγοντας V Leiden ή η μετάλλαξη του γονιδίου της προθρομβίνης G20210A, οι οποίες είναι αρκετά κοινές στον γενικό πληθυσμό, στη μεγάλη τους πλειοψηφία παραμένουν ασυμπτωματικές. Επομένως, η αναγνώριση των γυναικών εκείνων που βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο θα ήταν μία σημαντική πρόοδος.

Για το λόγο αυτό, σώματα ειδικών προχώρησαν σε ανασκόπηση των διαθέσιμων δεδομένων, αξιολόγησαν την ποιότητα και τη βαρύτητά τους και γνωμοδότησαν όσον αφορά το πρόβλημα της θρομβοφιλίας, ξεκαθαρίζοντας εν μέρει αυτό το τοπίο.

Σήμερα γνωρίζουμε για παράδειγμα, ότι ο σημαντικότερος παράγοντας θρομβοφιλίας που σχετίζεται με υπογονιμότητα και επιπλοκές στην κύηση είναι όχι κληρονομικός/γενετικός, αλλά επίκτητος, αυτοάνοσης αρχής και σχετίζεται με την παρουσία αντιφωσφολιπιδικών αντισωμάτων.

Παράλληλα, στη διάθεσή μας έχουμε τα φαρμακευτικά μέσα εκείνα που μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο από τη δράση των σημαντικών από τους προαναφερθέντες παράγοντες και αυτό που χρειάζεται είναι η κατάλληλη καθοδήγηση του εξειδικευμένου στη θρομβοφιλία ιατρού, ο οποίος θα πρέπει να κρίνει ποια γυναίκα και σε ποια φάση της κύησης ή της προσπάθειας για κύηση θα μπορούσε δυνητικά να ωφεληθεί από κάποιο είδος φαρμακευτικής αγωγής.

Η απόφαση για λήψη θεραπευτικών μέτρων είναι σύνθετη και περιλαμβάνει ανάλυση περισσότερων παραμέτρων όπως το γενικό ιατρικό, το γυναικολογικό/μαιευτικό και το οικογενειακό ιστορικό, την κλινική εξέταση και τα εργαστηριακά δεδομένα.

Ο ειδικός στη θρομβοφιλία ιατρός θα πρέπει να ζυγίζει σε κάθε περίπτωση το όφελος σε σχέση με τα μειονεκτήματα κάθε θεραπείας και να την εξατομικεύει με βάση τις ανάγκες, το κλινικό προφίλ και τις επιθυμίες της κάθε γυναίκας. Θα πρέπει επίσης να βρίσκεται σε τακτική επικοινωνία με τους άλλους θεράποντες ιατρούς (γυναικολόγο, ρευματολόγο, ενδοκρινολόγο κλπ) προκειμένου να τους ενημερώνει και να ενημερώνεται για την πορεία της και να προχωρά στην καταλληλότερη ρύθμιση της αγωγής της.

Επομένως η παρουσία θρομβοφιλικών παραγόντων στην κύηση μπορεί να είναι συχνή, με τη βαρύτητα ακόμη και των ίδιων παραγόντων να διαφέρει σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα, οι επιπλοκές τους όμως μπορούν να προληφθούν με την κατάλληλη παρακολούθηση και θεραπεία. 


Ο σημαντικότερος παράγοντας θρομβοφιλίας που σχετίζεται με υπογονιμότητα και επιπλοκές στην κύηση είναι όχι κληρονομικός/γενετικός, αλλά επίκτητος, αυτοάνοσης αρχής.

 

Ηλίας Ευµορφιάδης ΜD
Αιµατολόγος εξειδικευθής
στη θροµβοφιλία & την αιµόσταση

Ηλίας ΕυμορφιάδηςΘρομβοφιλία και υπογονιμότητα
Διαβάστε Περισσότερα